Breien

Alles over breien en de verschillende mogelijkheden

Wat is breien?

Breien is een werkwijze om lappen textiel te maken van een doorlopend garen met behulp van twee of meer naalden. Het voordeel van breien ten opzichte van bijvoorbeeld weven, is dat de resulterende lap meteen in de juiste vorm gemaakt kan worden, waardoor er geen materiaal verloren gaat.

Breien kan zowel met de hand als met machines gedaan worden. Het breien met de hand is een vorm van handwerken en wordt tegenwoordig vooral beoefend als een creatieve hobby, terwijl het in het verleden een gebruikelijke manier was om kleding te maken. In de moderne textielindustrie worden de meest uiteenlopende artikelen met breimachines geproduceerd.

Oorsprong van het breien

Breien is vermoedelijk ontstaan uit oudere, wijdverspreide methodes om van garen textiel te maken. De mens weeft al duizenden jaren stoffen. Voor de introductie van breien en haken deed men in verschillende culturen aan naaldbinden (van het Deense nålebinding, een neologisme uit jaren 1970). Naaldbinden lijkt op haken, met het grote verschil dat er niet met een haaknaald, maar een gewone naald gewerkt wordt en met korte stukken draad. De draad wordt met de naald door een lus gehaald, waardoor een nieuwe lus ontstaat. Enkele van de oudste vondsten van naaldgebonden textiel zijn een stukje stof uit de Syrische stad Dura Europos uit de 3e eeuw n.Chr., sandaalsokken van Egyptische Kopten uit de 4e eeuw en hoofddeksels en sjaals uit de Peruviaanse Paracas- en Nazca-culturen van tussen 300 v.Chr. en 300 n.Chr. Vermoedelijk is de techniek nog verschillende eeuwen of zelfs millennia ouder.

Breien zou in het Midden-Oosten ontstaan zijn als een adaptatie van naaldbinden, met twee breinaalden in plaats van een. De oudste voorbeelden van eigenlijk breiwerk komen uit Egypte. Men gaat ervan uit dat de gevonden kledingstukken – waaronder katoenen sokken met kleurrijke patronen – tussen de 11e en de 14e eeuw gemaakt werden.

Vanuit het Midden-Oosten verspreidde de breitechniek tijdens de hoge en late middeleeuwen naar Europa. De oudste archeologische vondst van breiwerk in Europa is een zijden kussensloop uit de late 13e eeuw, aangetroffen in het graf van een Spaanse prins. Arabieren introduceerden de techniek mogelijk in Spanje tijdens de Moorse overheersing, of Spanjaarden maakten kennis met breien tijdens de kruistochten.

Terwijl naaldbinden goed gaat met korte stukjes draad, zijn er om te breien langere stukken garen nodig. De uitvinding van het spinnewiel om garen te spinnen, dat vermoedelijk in de 11e eeuw in Azië en het Midden-Oosten opkwam en niet veel later in Europa zou opduiken, was daarom een belangrijke stap vooruit ten opzichte van spinnen met een steen of spintol.